Fizjoterapia a fizykoterapia: różnice i nazwy zabiegów w pakiecie sanatoryjnym

Fizjoterapia służy utrzymywaniu, rozwijaniu lub przywracaniu sprawności. Obejmuje także badanie, ustalenie celu terapii, ocenę postępów i wskazówki do dalszego postępowania.[1] Dlatego samo hasło „fizjoterapia” w opisie pobytu jest zbyt ogólne, aby ustalić, co dokładnie otrzymasz.

Znaczenie pojęć i przykłady metod opracowano na podstawie źródeł [1], [2] i [3]. Tabela nie określa zalecanego zestawu zabiegów dla konkretnej osoby.

W fizjoterapii stosuje się również masaż i terapię manualną. Nie trzeba wybierać pakietu zawierającego wszystkie dostępne metody. Program powinien wynikać z potrzeb i uzgodnionego celu, np. poprawy chodzenia lub łatwiejszego wykonywania codziennych czynności.[1][3]

Rehabilitacja jest pojęciem szerszym. Zależnie od potrzeb obejmuje pracę różnych specjalistów oraz wsparcie w codziennym funkcjonowaniu. Fizjoterapia może być jednym z jej elementów.[4]

Różnicy między kinezyterapią a fizykoterapią nie da się sprowadzić do podziału na zabiegi, podczas których pacjent ćwiczy lub odpoczywa.

Kinezyterapia obejmuje ćwiczenia wykonywane samodzielnie, z pomocą terapeuty, a także ruchy bierne. Nie zawsze wymaga samodzielnej pracy mięśni. W polskim wykazie świadczeń rehabilitacyjnych wymieniono m.in. ćwiczenia bierne, czynno-bierne, wspomagane i czynne.[2]

Terapia manualna wykorzystuje pracę rąk fizjoterapeuty, np. przy mobilizowaniu stawów lub pracy z tkankami miękkimi.[3] W opisie pakietu warto odróżnić ją od ćwiczeń wykonywanych przez pacjenta. Sam zapis „terapia indywidualna” nie wyjaśnia jeszcze, jak będzie przebiegać spotkanie.

Zabiegi fizykoterapeutyczne i ich rodzaje

W ofertach możesz spotkać następujące nazwy:[2]

• Elektroterapia, np. TENS lub prądy interferencyjne, wykorzystuje prąd elektryczny.
• Laseroterapia wykorzystuje promieniowanie laserowe.
• Magnetoterapia wykorzystuje pole magnetyczne.
• Ultradźwięki wykorzystują fale akustyczne o wysokiej częstotliwości.
• Krioterapia miejscowa polega na schładzaniu wybranego obszaru ciała.
• Ciepłolecznictwo, np. okłady parafinowe, wykorzystuje ciepło.

Nazwa metody mówi, jaki bodziec jest stosowany. O jej przydatności decyduje konkretny problem zdrowotny. Przykładowo brytyjskie wytyczne NICE nie zalecają oferowania TENS ani ultradźwięków przy bólu dolnego odcinka pleców z rwą kulszową lub bez niej. Tej rekomendacji nie należy rozciągać na wszystkie zastosowania fizykoterapii.[5]

Przy wyborze pobytu sprawdź cel programu opisany w ofercie Vitalnii, a cel konkretnego zabiegu w Twoim programie omów z personelem medycznym. Sama obecność urządzenia w ośrodku ani długa lista procedur nie przesądzają o dopasowaniu oferty do Twoich potrzeb.

Określenie „fizykoterapeuta” bywa używane potocznie wobec osoby zajmującej się fizykoterapią.[6] Przy sprawdzaniu kwalifikacji szukaj jednak informacji o zawodzie fizjoterapeuty i prawie jego wykonywania. To tytuł chroniony prawem, a fizjoterapeuta wykonuje w Polsce samodzielny zawód medyczny.[7]

Czym zajmuje się fizjoterapeuta? Do ustawowych zadań tego zawodu należą m.in. diagnostyka funkcjonalna oraz kwalifikowanie, planowanie i prowadzenie fizykoterapii, kinezyterapii i masażu. Zakres samodzielności zależy od kwalifikacji i warunków określonych w ustawie. Fizjoterapeuci współpracują również z lekarzami i innymi osobami wykonującymi zawody medyczne.[7]

Przed wyjazdem sprawdź w opisie obiektu i pakietu w Vitalnii, kto ocenia stan zdrowia i dobiera zabiegi, a kto je wykonuje. W informacjach o personelu szukaj imienia i nazwiska fizjoterapeuty lub numeru prawa wykonywania zawodu. Dane i status sprawdzisz w Krajowym Rejestrze Fizjoterapeutów.[8] Osobno warto sprawdzić informacje o doświadczeniu w pracy z osobami o podobnych potrzebach.

Najwięcej niejasności pojawia się wtedy, gdy oferta podaje szeroką nazwę bez opisu świadczenia. Zanim porównasz liczbę zabiegów, sprawdź, co jest liczone jako jedna pozycja.

Zajęcia indywidualne i grupowe mogą odpowiadać różnym potrzebom.[3] Przy porównaniu sprawdź możliwość dostosowania ćwiczeń, czas zajęć i dostęp do prowadzącego. Samo słowo „indywidualne” nie rozstrzyga o całym programie, podobnie jak „grupowe” nie oznacza automatycznie małej wartości zajęć.

Przykład odczytania liczby zabiegów

Załóżmy, że opis przykładowego pakietu wymienia po 5 zabiegów laseroterapii, magnetoterapii i krioterapii miejscowej. Łącznie daje to 15 zabiegów fizykoterapii. Z tej listy nie wynika, że otrzymasz ćwiczenia indywidualne lub naukę chodzenia. Jeśli drugi pakiet zawiera 5 zajęć indywidualnych i 10 zabiegów fizykoterapii, również ma 15 świadczeń, ale inny zakres.

To przykład sposobu liczenia, a nie zalecenie medyczne ani porównanie rzeczywistych ofert. Oba opisy wymagają jeszcze informacji o czasie sesji, kwalifikacji i zasadach doboru programu.

Pełne porównanie programu, opieki i warunków pobytu znajdziesz w poradniku Sanatorium z zabiegami prywatnie.

Gdy rozumiesz już nazwy, sprawdź w ofertach Vitalnii informacje dotyczące wybranego turnusu i terminu. Poniższe pytania wykorzystaj do sprawdzenia opisu pakietu i warunków oferty, a wątpliwości dotyczące zdrowia omów z osobą odpowiedzialną za kwalifikację.

1. Kto dobiera program i kiedy odbywa się konsultacja? Sprawdź, kto ocenia wskazania i przeciwwskazania do zabiegów. Sprawdź, czy konsultacja jest w cenie, jakie dokumenty przygotować i kto może zmienić program w trakcie turnusu.
2. Jakie świadczenia rzeczywiście kupuję? Sprawdź rodzaje, liczbę i czas sesji. Sprawdź, co jest ustalone z góry, a co będzie dobrane po badaniu. Sprawdź, czy konsultację wlicza się do reklamowanej liczby zabiegów.
3. Jak będą wyglądać ćwiczenia? Sprawdź formę indywidualną lub grupową, liczebność grupy i sposób dostosowania zajęć. Jeżeli zalecono Ci konkretny rodzaj pracy, potwierdź możliwość jego realizacji z personelem medycznym.
4. Ile będzie dni zabiegowych? Sprawdź zasady dotyczące weekendów, świąt oraz dni przyjazdu i wyjazdu. Pobyt trwający 7, 14 lub 21 dni nie opisuje jeszcze liczby dni realizacji świadczeń.
5. Co się stanie, jeśli dany zabieg nie będzie dla mnie odpowiedni? Sprawdź zasady zamiany i ewentualnych dopłat. Zmianę metody omów z personelem medycznym. Przed zakupem sprawdź w warunkach oferty zasady rozliczenia niewykonanych świadczeń.
6. Czy wygodnie dotrę na zajęcia? Sprawdź trasę z pokoju do gabinetów, odległości, schody, windę i ewentualne przechodzenie między budynkami. Jeśli potrzebujesz pomocy w dojściu lub wejściu do basenu, sprawdź jej zakres i dostępność w opisie oferty, a brakujące parametry dostępności potwierdź w obiekcie.
7. Czy otrzymam wskazówki po turnusie? Sprawdź, czy program obejmuje podsumowanie postępów, instruktaż zaleconych ćwiczeń i ustalenie dalszego postępowania.

Jeśli korzystasz z wózka, szczegóły dotyczące pokoju i drogi na zabiegi opisujemy w poradniku Turnusy rehabilitacyjne dla osób na wózkach. Ustalenia dotyczące zakupionych świadczeń i potrzebnej pomocy warto otrzymać na piśmie.

Znając różnice między fizjoterapią, fizykoterapią i kinezyterapią, łatwiej odczytasz opisy obiektów oraz turnusów. W Vitalnii sprawdzisz profile leczenia i informacje o zabiegach. Dla wybranych obiektów zobaczysz też pakiety, terminy, ceny i pokoje.